Turşu Kavanozu Nasıl Sterilize Edilir?

Kavanoz sterilize etme, turşu kurmanın en çok atlanan ama bozulmayı en çok önleyen adımıdır. Kavanozun içinde kalan tek bir küf sporu ya da bulaşık suyunda kalan bakteri, haftalar sonra bütün kavanozun dökülmesine yol açabilir. İyi haber şu ki turşu için tam anlamıyla laboratuvar sterilizasyonu gerekmez; temiz, kaynar suyla işlem görmüş bir kavanoz çoğu durumda yeterlidir. Bu yazıda kavanozu ve kapağı hazırlamanın yöntemlerini, hangisinin hangi durumda uygun olduğunu ve sık yapılan hataları anlattık.

Kavanoz sterilize etme neden gerekli?

Turşu, laktik asit bakterilerinin ortamı ele geçirdiği bir yarıştır. Kavanozda başlangıçtan itibaren çok sayıda maya ve küf sporu varsa bu yarış baştan zorlaşır. Özellikle ilk üç-dört gün, henüz asit birikmediği için en kırılgan dönemdir; kavanoz ne kadar temiz başlarsa turşunun tutma ihtimali o kadar yüksek olur.

Ayrıca kavanozun ağız kısmı ve kapak contası, mikropların en çok tutunduğu yerlerdir. Kavanozun gövdesini iyi yıkayıp kapağı ihmal etmek, işi yarım yapmak demektir.

Yöntem 1: Kaynar su

1. Kavanozu ve kapağı deterjanla yıkayın, bol suyla iyice durulayın.
2. Büyük bir tencerede su kaynatın.
3. Kavanozları tencereye tamamen batacak şekilde yerleştirin; tencerenin dibine bir bez serin ki kavanozlar çarpmasın.
4. Kaynamaya başladıktan sonra 10 dakika bekletin.
5. Maşayla çıkarıp temiz bir bez üzerine ağzı aşağı bakacak şekilde koyun ve kendiliğinden kurumasını bekleyin.

En yaygın ve en güvenilir yöntem budur. Kapaklar için süre 5 dakika yeterlidir; contalı kapakları uzun süre kaynatmak contayı bozar.

Yöntem 2: Fırın

Kavanozları yıkayıp durulayın, ağzı yukarı bakacak şekilde soğuk fırına dizin. Fırını 120 dereceye ayarlayıp 15-20 dakika bekletin, sonra fırını kapatıp kavanozları içeride soğumaya bırakın.

Bu yöntemin avantajı çok sayıda kavanozu aynı anda işleyebilmesidir. Dezavantajı ise metal ve plastik kapaklara uygulanamamasıdır; kapakları ayrıca kaynar suda hazırlayın. Kavanozları sıcakken çıkarıp soğuk yüzeye koymayın; ani sıcaklık farkı camı çatlatır.

Yöntem 3: Buhar

Bir tencereye birkaç parmak su koyup kaynatın, kavanozları ağzı aşağı bakacak şekilde buharın üstüne tutun ya da buharlı pişiricinin sepetine dizin. 10 dakika buharda tutmak yeterlidir.

Az sayıda kavanoz için pratiktir ve kavanozu suyun içinde çevirmeye çalışmaktan daha kolaydır.

Yöntemlerin karşılaştırması

Yöntem	Süre	Uygun olduğu durum
Kaynar su	10 dk	Her durumda, en güvenilir
Fırın	15-20 dk	Çok sayıda kavanoz
Buhar	10 dk	Az sayıda, büyük kavanoz
Bulaşık makinesi (en yüksek program)	Program süresi	Ön temizlik olarak
Sadece deterjanla yıkama	—	Yetersiz

Kapak ve conta

• Metal kapakları 5 dakika kaynar suda bekletin; daha uzun kaynatma iç kaplamayı bozabilir.
• Lastik contaları kapaktan çıkarıp ayrıca yıkayın; conta altı en çok kir tutan yerdir.
• Çizilmiş, paslanmış ya da içi kabarmış kapakları kullanmayın.
• Conta esnekliğini kaybetmişse değiştirin; sızdıran kapak turşuyu bozar.
• Kapağı kavanoza takmadan önce ağız kenarını temiz bir bezle silin.

Sterilize sonrası dikkat edilecekler

Kavanozu hazırladıktan sonra içine elinizi sokmayın, bezle kurulamayın. Bez, ne kadar temiz görünürse görünsün mikrop taşır; kavanoz kendiliğinden kurumalıdır. Ağzı aşağı bakacak şekilde temiz bir bezin üzerine koyup bekletmek yeterlidir.

Kavanozları hazırladıktan sonra hemen doldurun. Saatlerce açıkta bekleyen kavanoz havadaki sporları yeniden toplar; işlemi kurulumdan hemen önce yapın.

Sık yapılan hatalar

• Kapağı ihmal etmek. Kavanozun en kirli parçası genellikle kapaktır.
• Kavanozu bezle kurulamak. Yeni mikrop bulaştırır.
• Sıcak kavanoza soğuk salamura dökmek. Cam çatlayabilir; kavanoz oda sıcaklığına gelmeli.
• Deterjanı iyi durulamamak. Kalan deterjan fermantasyonu bozar ve tada karışır.
• Çatlak kavanoz kullanmak. Küçük bir çatlak dolum sırasında büyür.
• Kavanozları erken hazırlayıp açıkta bırakmak. İşlem boşa gider.

Kullanılmış kavanozlar

Daha önce reçel, salça ya da başka bir ürün için kullanılmış kavanozlar turşuda kullanılabilir; yeter ki koku bırakmamış ve çizilmemiş olsunlar. Turşu asidi çiziklerin içinde kalan kalıntıyı çözer ve tada karıştırır. Kokusu geçmeyen kavanozları bir gece karbonatlı suda bekletmek çoğu zaman işe yarar.

Kapakların yeniden kullanımı daha risklidir. İç kaplaması çizilmiş ya da contası sertleşmiş kapak sızdırır; turşuda sızdıran kapak, hava girmesi demektir. Kapakları düzenli olarak yenilemek küçük ama etkili bir yatırımdır. Kavanoz seçimi için turşu kavanozu seçimi yazımıza bakabilirsiniz.

Turşuda sterilizasyon ne kadar şart?

Konservede sterilizasyon hayati önemdedir çünkü ürün kapalı ve asitsiz bir ortamda saklanır. Turşuda ise tuz ve fermantasyonla oluşan asit ek bir koruma katmanı sağlar; bu yüzden kavanozun kusursuz steril olması gerekmez. Yine de bu, temizliği atlamak için bir gerekçe değildir: turşunun ilk günleri, asit henüz birikmediği için tam olarak kavanozun temizliğine bağlıdır.

Pratik yaklaşım şudur: kavanozu deterjanla iyice yıkayın, bol suyla durulayın ve kaynar sudan geçirin. Bu üç adım evde kurulan turşu için yeterli güvenliği sağlar. Kurulumun tamamı için turşu nasıl kurulur yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kavanoz nasıl sterilize edilir? Yıkanıp durulandıktan sonra 10 dakika kaynar suda bekletilir, ağzı aşağı bakacak şekilde kendiliğinden kurutulur.

Fırında sterilize edilir mi? Edilir; 120 derecede 15-20 dakika. Kapaklar fırına konmaz.

Bulaşık makinesi yeterli mi? Ön temizlik olarak iyidir ama kaynar su adımının yerini tutmaz.

Kavanozu bezle kurulayabilir miyim? Hayır; kendiliğinden kurumasını bekleyin.

Sterilize etmezsem ne olur? Turşunun bozulma ve küflenme riski belirgin biçimde artar.

Plastik kavanoz sterilize edilir mi? Kaynar suya dayanıklı değilse edilmez; sıcak sabunlu suyla iyice yıkanır ve iyice durulanır.

Kışlık turşu sezonu başlayınca haber verelim

Turşuluk sebze mevsiminde toplanıp mayaya girdiğinde tek bir e-posta gönderiyoruz: hangi çeşitler hazır, hangi boylar var. Spam yok, haftalık bülten yok.

Adınız E-posta adresiniz Haber Ver

Sezon duyurularının e-posta ile gönderilmesine izin veriyorum. Gizlilik politikası