Salatalık Turşusu Nasıl Yapılır? 1 Kiloluk Ölçü

Salatalık turşusu nasıl yapılır sorusunun cevabı aslında üç ölçüde saklı: doğru boy salatalık, doğru tuz oranı ve doğru sıcaklık. Gerisi bekleme işidir. Bu yazıda 1 kilo salatalık için birebir ölçülerle, adım adım, hangi aşamada ne olduğunu görerek turşu kurmayı anlattık. Sonunda da en sık yapılan hataları ve çıtırlığı koruyan küçük ayrıntıları bulacaksınız.

Malzemeler — 1 kilo salatalık için

Malzeme	Miktar	Notu
Kornişon boy salatalık	1 kg	Küçük, sıkı, çizilmemiş
Su	1 litre	Kaynatılıp soğutulmuş
İyotsuz tuz	40 g (2 silme yemek kaşığı)	Kaya tuzu ya da iyotsuz deniz tuzu
Sarımsak	1 baş	Dişler ikiye bölünür
Asma yaprağı	2-3 adet	İsteğe bağlı; dokuyu sıkı tutar
Dereotu sapı	Bir tutam	İsteğe bağlı

Bir kilo salatalık, 1,5 litrelik bir kavanozu doldurur ve yaklaşık 1 litre salamura ister. Kavanoz büyüdükçe oranlar aynı kalır: her litre suya 40 gram tuz.

1. Salatalıkları seçin

Turşunun kaderi burada belirlenir. Kornişon boy, yani üç numara denilen küçük salatalık en uygunudur: kabuğu ince olduğu için tuz hızlı işler, çekirdek bölgesi gelişmediği için içi dolu kalır. İri salatalıkta su oranı yüksektir; salamurayı seyreltir ve ortası boşalır.

Sağlamlık testi kolaydır: salatalıkları suya atın. Dibe inenler sağlamdır, yüzenlerin içi havalanmaya başlamıştır, onları ayırın. Ezik, çizik ve yumuşamış olanları da kullanmayın — tek bir bozuk salatalık bütün kavanozu etkileyebilir.

2. Yıkayın ve çiçek ucunu kesin

Salatalıkları bol suyla yıkayın. Sonra çiçek tarafındaki uçtan 1-2 milimetre kesin. Bu adım atlanmaması gereken adımdır: o uçta dokuyu yumuşatan enzimler yoğunlaşır ve turşunun cıvımasının bir numaralı sebebidir. Sap tarafına dokunmanıza gerek yok.

3. Salamurayı hazırlayın

Suyu on dakika kaynatıp oda sıcaklığına kadar soğutun. Kaynatmanın amacı klor ve olası mikroorganizmalardan kurtulmaktır. Tuzu ayrı bir kapta, suya tamamen çözünene kadar karıştırarak ekleyin — doğrudan kavanoza tuz atıp üstüne su koymak oranı bozar, tuz dipte birikir.

Salamurayı sıcakken kullanmayın. Sıcak su salatalığı haşlar ve turşu daha ilk günden yumuşak olur.

4. Kavanozu doldurun

1. Kavanozu deterjanla yıkayıp kaynar suyla durulayın, ters çevirip kurutun.
2. Dibe asma yaprağı ve birkaç sarımsak dişi koyun.
3. Salatalıkları dik ve sıkışık yerleştirin; boşluk kalmasın, sallanmasınlar.
4. Aralara kalan sarımsakları ve dereotu saplarını sıkıştırın.
5. Üste bir asma yaprağı daha koyup salamurayı dökün: sebzelerin 2-3 cm üstünü örtmeli.
6. Kavanozun ağzında 3-4 cm boşluk bırakın — mayalanma gazı için yer gerekir.
7. Salatalıkların yüzmemesi için üste temiz bir ağırlık koyun (küçük tabak, taş ya da su dolu küçük poşet).

5. Bekleyin ve gazını alın

Kavanozu 18-22 derece arasında, güneş görmeyen bir yere koyun. Kapağı ilk iki hafta tam sıkmayın; günde bir kez gevşetip tekrar kapatın. Kavanozu açıp karıştırmayın — her açılış içeri yeni hava sokar.

Gün	Ne olur	Siz ne yaparsınız
1-3	Tuz suyu çeker, dışarıdan bir şey görünmez	Sadece bekleyin
4-7	Kabarcık başlar, salamura bulanır, ekşi koku gelir	Günlük gaz alın
8-14	Asit yükselir, tat oturur	10. günden sonra tadına bakın
14-20	Kabarcık azalır, turşu olur	Serin yere / buzdolabına alın

Turşunun olduğunu üç işaretten anlarsınız: kabarcıklar azalmıştır, tat belirgin ekşidir ve salatalık kesildiğinde içi de tuzlanmıştır. Bu noktada kavanozu soğuğa almazsanız turşu haftalar içinde fazla ekşir ve yumuşar.

Çıtırlığı koruyan beş ayrıntı

• Çiçek ucunu kesin. Tek başına en etkili önlem budur.
• Tuzu ölçün. Litrede 40 gramın altına inmek dokuyu zayıflatır.
• İyotsuz tuz kullanın. İyot mayalanmayı baskılar, tada da metalik keskinlik verir.
• Serin tutun. 26 derece üstünde turşu çabuk ekşir ama yumuşak kalır.
• Asma yaprağı ekleyin. İçindeki maddeler doku çözülmesini yavaşlatır. Bulamazsanız kiraz ya da meşe yaprağı da olur.

Yumuşamanın diğer sebeplerini turşu neden yumuşar yazımızda ayrı ayrı ele aldık.

Salatalık turşusu nasıl yapılır: sık yapılan hatalar

Sofra tuzu kullanmak. Marketteki tuzların çoğu iyotludur; turşu ya çok geç ekşir ya hiç ekşimez. Ayrıntısı turşu neden ekşimiyor yazımızda.

Şebeke suyunu doğrudan kullanmak. Klor bakterileri öldürür, mayalanma başlamaz.

Kavanozu ağzına kadar doldurmak. Gazın gidecek yeri kalmaz, kapak kabarır, salamura taşar.

Sebzeleri salamuranın üstünde bırakmak. Havayla temas eden her parça küf için açık kapıdır.

Erken tatmak ve sabırsızlanmak. Beşinci günde tat gelmemiş olması normaldir.

Saklama

Turşu olduktan sonra kavanoz serin ve karanlık bir yerde durur; açılan kavanoz buzdolabına girer. Turşu alırken her seferinde temiz ve kuru bir kaşık kullanın, sebzeleri salamuranın altında tutun. Bu koşullarda turşu aylarca tadını korur. Ayrıntılar turşu nasıl saklanır yazımızda.

Çubuk usulü salatalık turşusu ne demek?

Pazarda ve raflarda sık duyulan “Çubuk usulü salatalık turşusu” ifadesi bir marka adı değil, bir yöntem tarifidir. Ankara’nın Çubuk ilçesinde turşu sebzenin mevsimine göre kurulur: turşuluk salatalık yılın belirli haftalarında, kabuğu inceyken ve çekirdeği gelişmeden toplanır, soğuk hava deposunda bekletilmeden salamuraya girer.

İkinci fark mayalanmanın hızındadır. Çubuk usulünde süreç acele ettirilmez; serin sonbahar günlerinde mayalanma haftalara yayılır. Yavaş mayalanan salatalık ısırıldığında kırılır, esnemez. “Çubuk hıyar turşusu” diye aranan şey de aslında budur: dokusu diri kalmış, çıtırlığını koruyan salatalık.

Evde aynı sonuca yaklaşmak için üç noktaya dikkat edin. Salatalığı mevsiminde ve küçük boyda alın, tuz oranını sebzeye göre ayarlayın, kavanozu ilk günlerde sıcak bir yere koymayın. Çubuk turşusunun neden farklı olduğunu ayrı bir yazıda ayrıntısıyla anlattık.

Sık sorulan sorular

Salatalık turşusu kaç günde olur? 20-22 derecede kornişon boyda 14-20 gün. Serin ortamda uzar, sıcakta kısalır ama doku zarar görür.

Sirke koymadan olur mu? Olur — mayalanmış turşu zaten asidi kendi üretir. Sirke ekşiliği hızlandırır ama mayalanmayı gereksiz kılar.

Kavanozu buzdolabında bekletebilir miyim? Mayalanma bitene kadar hayır; soğuk süreci durdurur. Turşu olduktan sonra doğru yer buzdolabıdır.

Salamura azalırsa ne yaparım? Aynı oranda (litreye 40 g tuz) yeni salamura hazırlayıp tamamlayın. Sade su eklemeyin.

Uğraşmadan hazır almak istersem? Kornişon boy salatalıkla kurduğumuz salatalık turşumuza ve fiyatlarımıza bakabilirsiniz.